Δραπετσώνα, 20/04/2021

 

Τι ξέρετε για την Ομάδα Δημοσιογραφίας και πως βρεθήκατε σήμερα εδώ μαζί μας;

Η ομάδα δημοσιογραφίας ξέρω πως είναι μία από τις παλιότερες ομάδες του Κέντρου Ημέρας και του Φορέα. Έχω παρακολουθήσει αρκετά άρθρα της και τις συνεντεύξεις της. Δέχτηκα με πολύ χαρά και ήταν μεγάλη τιμή για μένα η πρόσκληση που μου απέστειλε ο κύριος Δεπάστας, ο Μπάμπης, για να είμαι σήμερα το πρόσωπο που θα πάρετε συνέντευξη και μάλιστα από ότι με πληροφόρησε θα είναι η πρώτη συνέντευξη της Covid-19 εποχής.

 

Πείτε μας για τη ζωή σας. Πότε και που γεννηθήκατε; Μιλήστε μας λίγο για εσάς, τα παιδικά, τα νεανικά σας χρόνια και την οικογένειά σας.

Εδώ στον Πειραιά γεννήθηκα, πριν 60 χρόνια σχεδόν, στην Αγιά Σοφιά, στα Μανιάτικα. Οι γονείς μου ήταν Πειραιώτες, ο παππούς μου ήταν εσωτερικός μετανάστης από την Μάνη που είναι και η καταγωγή μου. Στον Πειραιά λοιπόν γεννήθηκα και μεγάλωσα, από τα 18 μου, σπούδασα στην Θεσσαλονίκη, επέστρεψα εν συνεχεία στην πόλη μου στον Πειραιά, και από τότε, στα περίπου 40 χρόνια που έχουν μεσολαβήσει, κινούμαι συνέχεια στο χώρο του Πειραιά. Βέβαια δεν μένω στον Πειραιά πια, μένω στη Νέα Σμύρνη, πολύ κοντά στον Πειραιά. Είμαι παντρεμένος με την κυρία Μάρω Σταθοπούλου, ίσως την ξέρετε κι έχω δυο παιδιά 28 και 26 χρονών. Το μεγαλύτερο παιδί μου είναι κορίτσι και το δεύτερο είναι αγόρι.

 

Περιγράψτε μας τον εαυτό σας με πέντε λέξεις.

Πολύ δύσκολη ερώτηση. Προσπαθώ όσο μεγαλώνω να αντιμετωπίζω τις κακές πλευρές του εαυτού μου. Πάντα χρειάζεται να τον αντιμετωπίζεις  και να ωριμάζεις. Θα έλεγα πως με γοητεύει πολύ η δουλειά μου, είμαι παιδοψυχίατρος. Με γοητεύει το κομμάτι που έχει μια κοινωνική διάσταση, δηλαδή να δημιουργούμε συνέχεια δομές, υπηρεσίες για τους αποκλεισμένους, για τους «αόρατους» ανθρώπους. Το επαγγελματικό μου ενδιαφέρον έχει να κάνει πάντα με τους αδύναμους αυτής της ζωής.

 

Τι όνειρα είχατε όταν ήσασταν παιδί;

Εξαιρετική ερώτηση! Προσπαθώ να θυμηθώ γιατί είναι πολλά τα χρόνια που έχουν περάσει νομίζω ένα χαρακτηριστικό που πάντα είχα. Ήταν η ανάγκη να δουλεύω για τον άνθρωπο και με τον άνθρωπο. Ένα όνειρο που πάντα είχα ήταν μία ποιο δίκαιη κοινωνία, μια κοινωνική κατάσταση όπου θα υπάρχει ένα κοινωνικό δίκτυο προστασίας για τον αδύναμο. Όλοι οι άνθρωποι να είναι ίσοι, αυτά ήταν τα όνειρά μου. Σε προσωπικό επίπεδο να έχω μια καλή οικογένεια, στο επαγγελματικό να είμαι χρήσιμος και για μένα να είμαι υγιής. Νομίζω μέχρι τώρα μάλλον καλά μου τα έχει φέρει η ζωή. Ποτέ δεν με ενδιέφερε ιδιαίτερα να γίνω πλούσιος, ήθελα να μπορώ να ζω  αξιοπρεπώς/ Ποτέ δεν με ενδιέφερε η χλιδή και η επίδειξη.          

 

Γιατί διαλέξατε την παιδοψυχιατρική;

Όπως όλα τα πράγματα στη ζωή είναι αποτέλεσμα επιθυμίας και τύχης. Αμφιταλαντευόμουν μεταξύ παιδοψυχιατρικής και ψυχιατρικής ενηλίκων. Πάντοτε με ενδιέφερε να δουλεύω με τον άνθρωπο κι όχι με ένα κομμάτι του σώματος του ανθρώπου. Ο γαστρεντερολόγος δουλεύει με το στομάχι, ο ορθοπεδικός με τα κόκκαλα. Με ενδιέφερε το ολιστικό, να βλέπω τον άνθρωπο σαν όλο. Άρα από την αρχή ήμουν ανάμεσα στην παιδοψυχιατρική και την ψυχιατρική. Εκείνα τα χρόνια η παιδοψυχιατρική ήταν μια ανύπαρκτη ειδικότητα, το θεώρησα πρόκληση να κολυμπήσω σε άγνωστα νερά, μου αρέσουν οι προκλήσεις και ήταν και τύχη να ανοίξει μια θέση και να αρχίσω ειδικότητα σύντομα. Οπότε κάποια πράγματα στην ζωή τα φέρνει και η τύχη, τα φέρνει κι η επιθυμία, ένας καλός συνδυασμός τύχης κι επιθυμίας. Κάπως έτσι βρέθηκα στην ειδικότητα και δεν το έχω μετανιώσει παρότι τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα γιατί δεν είχε αναπτυχθεί καθόλου η ειδικότητα, δεν υπήρχαν δουλειές. Για να ζήσω τα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής μου διαδρομής πηγαινοερχόμουνα κάθε μέρα στην Χαλκίδα. Σιγά σιγά τα πράγματα έφτασαν εδώ και σήμερα θεωρούμαστε μια χρήσιμη ειδικότητα.

 

Υπάρχει κάποιος άνθρωπος που θαυμάζετε πολύ και γιατί;

 Είναι μία καλή ερώτηση. Όσο μεγαλώνουμε σταματάμε να θαυμάζουμε, με την έννοια ότι προσεγγίζουμε τους ανθρώπους με τα καλά τους και τα κακά τους. Θα έλεγα ότι πως διάφοροι άνθρωποι έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στη ζωή μου, δάσκαλοί μου, σημαντικοί άνθρωποι από την προσωπική μου ζωή, άνθρωποι που είχαν στάση ζωής που ήταν παράδειγμα. Θα μπορούσα να πω τον Γκάντι, θα μπορούσα να πω διάφορους ανθρώπους. Θα μπορούσα να αναφερθώ σε κάποιους δασκάλους, δεν θα είχε όμως πολύ νόημα γιατί κάποιους θα ξεχάσω. Θα μπορούσα να πω για κάποιους ανθρώπους που έδωσαν τη ζωή τους για την απελευθέρωση του τόπου, για τον Άρη τον Βελουχιώτη ας πούμε. Θα μπορούσα να πω ανθρώπους που ήταν σημαντικοί γιατί πίστεψαν και ακολούθησαν τις συνέπειες των επιλογών τους μέχρι το τέλος της ζωής τους. Περισσότερο θα μπορούσα να μιλήσω για χώρους, για κατευθύνσεις κι επιλογές των ανθρώπων που για μένα είναι σημαντικά παρά για συγκεκριμένα ονόματα.

 

Ποια η άποψή σας για τα Άτομα με Αναπηρία;

 Είναι η αυτονόητη, είναι άνθρωποι με ίσα δικαιώματα. Νομίζω γίνεται ένας διαχωρισμός που δεν θα έπρεπε να υπάρχει. Είμαστε μια κοινότητα, είμαστε ένα κράτος, είμαστε μια Ευρωπαϊκή Ένωση, είμαστε ένας πλανήτης που συμβιώνουν άνθρωποι με διάφορα χαρακτηριστικά (ηλικιακά, σωματικής δυσκολίας, ψυχικής δυσκολίας, φυλετικά χαρακτηριστικά, χαρακτηριστικά σεξουαλικών προτιμήσεων). Είμαστε όλοι άνθρωποι σε έναν πλανήτη που ο καθένας είναι μοναδικός, που ο καθένας έχει την ξεχωριστή του ταυτότητα. Το προφανές είναι πως όλοι έχουν ίσα δικαιώματα ή μάλλον όλοι έχουν δικαίωμα να ζουν με αξιοπρέπεια. Αυτό που λέμε αναπηρία δεν είναι κάτι σωματικό ή ψυχικό, είναι μια κοινωνική κατάσταση. Ο άνθρωπος με αυτισμό έχει κάποιες δυσκολίες, ο άνθρωπος με κινητικό πρόβλημα έχει κάποιες δυσκολίες. Αναπηρία είναι η αδυναμία του να λειτουργήσει  ισότιμα σε αυτήν την κοινωνία, αυτό όμως δεν είναι θέμα του ανάπηρου, είναι θέμα της κοινωνίας. Άρα η στάση μου είναι να έχουμε μια κοινωνία χωρίς αναπηρίες, όχι γιατί δεν θα υπάρχουν τα ελλείμματα (οι σωματικές ή οι ψυχικές δυσκολίες) αλλά θα είναι μια κοινωνία που δεν θα εμποδίζει τους ανθρώπους να λειτουργούν.        

 

Είστε από τους μεγαλύτερους επιστήμονες στην Ελλάδα που ασχολείται με τον αυτισμό. Περιγράψτε κι εξηγείστε μας τι είναι η Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος;

 Καταρχήν Αλεξάνδρα μου σε ευχαριστώ για την τιμητική προσφώνηση, νομίζω πως υπάρχουν κι άλλοι καλοί ίσως ίσοι ή και καλύτεροι από εμένα. Τι είναι ο αυτισμός; Νομίζω ότι μπορούμε να μιλάμε για ώρες για αυτό το θέμα. Ο αυτισμός είναι ένας ιδιαίτερος τρόπος να επεξεργάζεσαι και να αντιλαμβάνεσαι την πραγματικότητα, ιδιαίτερα τις σχέσεις με τους άλλους κι όχι μόνο. Είναι μια διαταραχή της επικοινωνίας μια δυσκολία που έχει ο άνθρωπος με αυτισμό να λειτουργεί όπως ο τυπικός πληθυσμός. Αυτό το χαρακτηριστικό έχει να κάνει με κάποιες δυσκολίες στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Υπάρχουν δυσκολίες να κατανοεί τις σκέψεις και τα συναισθήματα του άλλου το να μπορεί να συνδυάσει, το να μπορούμε να συνδυάσουμε κομμάτια από την συμπεριφορά του και να αναγνώσουμε τις προθέσεις του. Όλο αυτό δημιουργεί μια δυσκολία κατανοήσης της κοινωνικής πραγματικότητας και κάποιες μη τυπικές απαντήσεις, με πολύ άγχος. Όταν δεν μπορούμε να καταλάβουμε και να ερμηνεύσουμε την πραγματικότητα με τον τρόπο που οι άλλοι την ερμηνεύουν, νιώθουν ξένοι, μια απειλή. Συχνά αυτό δημιουργεί άλλες δυσκολίες, δευτερογενείς. Ο αυτισμός είναι μια διαταραχή κοινωνικής επικοινωνίας, μια δυσκολία στον τρόπο που επικοινωνούμε με τους άλλους ανθρώπους.              

 

Τι σας έκανε να ασχοληθείτε με τον αυτισμό;

Θα απαντήσω όπως προηγουμένως, τα πράγματα είναι συνδυασμός επιθυμίας και τύχης. Το πρώτο πράγμα που με γοήτευσε στον αυτισμό ήταν όταν άκουσα ένα δάσκαλο μου, τον Γιώργο τον Καραντάνο, να μιλάει για τον αυτισμό. Ένας τρόπος να μάθεις είναι να απαριθμείς τις δυσκολίες. Ένας άλλος τρόπος είναι να εμβαθύνεις και να προσπαθήσεις να καταλάβεις πίσω από τις εικόνες, αρχίζεις να καταλαβαίνεις πόσο παράξενο και ιδιαίτερο όργανο είναι ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Αυτό είναι ένα πράγμα που με γοήτευσε. Δηλαδή η ευτυχία που είχα να συναντήσω καλούς δασκάλους, η ανθρώπινη ανάγκη να προσεγγίζεις άγνωστες περιοχές, τον ανθρώπινο εγκέφαλο, η συνειδητοποίηση ότι για τις άλλες αναπηρίες όλο και κάτι υπήρχε, υπήρχαν τμήματα ένταξης, υπήρχαν σχολεία, για τον αυτισμό δεν υπήρχε τίποτα απολύτως πριν 20-25 χρόνια. Αυτό κινητοποίησε την διάθεση μου να κινητοποιηθούμε με άλλους σημαντικούς συνεργάτες, να δημιουργήσουμε δομές στον τόπο μας, άρα μπαίνει και το τοπικιστικό μου κομμάτι το Πειραιώτικο, μπαίνει και η κοινωνική μου διάσταση να δουλεύω με ανθρώπους για να βοηθάω ανθρώπους και κάπου εδώ μπαίνει και η τύχη όπου στο μακρινό 2005 αν θυμάμαι καλά, είχαμε ξεκινήσει μια νέα πρώτη προσπάθεια το 2001 στο Πέραμα για να κάνουμε εκεί το πρώτο Κέντρο Ημέρας επειδή θέλαμε και εγώ και η κυρία Δυναμίδη και η κυρία Σταθοπούλου, όσοι  ήμασταν τότε  στην διοίκηση του Φορέα να δοκιμαστούμε σε νέα εδάφη. Κάπου εκεί ήρθε η καλή τύχη, προκηρύχτηκε ένα πρόγραμμα δημιουργίας Δομών στην κοινότητα, η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση. Δουλέψαμε πάρα πολύ σκληρά, κατεβάσαμε μια πρόταση και παρότι ήμασταν νέος φορέας, εγκρίθηκε και έτσι έγινε το ΚΗΜΑ 1. Τα υπόλοιπα τα έφερε η σοβαρότητα, η επιστημονική επάρκεια , η προσήλωση, η δουλειά. Φτάνοντας σε αυτή την ηλικία έχω καταλήξει πως είναι ένας συνδυασμός εργατικότητας, ενός σταθερού προσανατολισμού και τύχης. Νομίζω ότι κάτι κάνουμε καλά όλα αυτά τα χρόνια όλη η Ομάδα εδώ στην Ε.ΨΥ.ΜΕ κι όταν λέω όλη η Ομάδα εννοώ όλη η Ομάδα. Είμαστε πια περισσότεροι από 100 εργαζόμενοι και πάρα πολλοί χρήστες, ωφελούμενοι, μαθητές δυσκολεύομαι να βρω τον κατάλληλο όρο. Οπότε όλοι που είναι πάνω από 300 άνθρωποι, νομίζω ότι κάνουμε κάτι πολύ καλό και ανοίγουμε δρόμους όλοι μαζί. Μου αρέσει να λέω πως ο Πειραιάς και η Λάρισα είναι οι δύο περιοχές στην Ελλάδα που διαθέτουν ένα πλήρες δίκτυο Δομών για τον αυτισμό. Σε αυτό έχουν συμβάλλει όλοι, ο καθένας από το πόστο του, η Ομάδα Δημοσιογραφίας με την εξαιρετική της παρουσίαση στα συνέδρια, επιστρέφει στην Ε.ΨΥ.ΜΕ ένα σεβασμό από τους άλλους.

 

Θυμάστε το πρώτο περιστατικό ατόμου με αυτισμό που συναντήσατε; Πως νιώθατε και πως το χειριστήκατε;

Εξαιρετική ερώτηση! Στην ιατρική πάντα φέρεις βαριά κάποια πράγματα, κάποιες πρακτικές, έτσι να μαθαίνεις έτσι γίνεται. Άρα καταρχάς θυμάμαι περιπτώσεις που δεν είχα διαγνώσει και που νομίζω πως αν το είχα διαγνώσει και το είχα ανακοινώσει τότε τα πράγματα να είχαν πάει καλύτερα για αυτούς. Θυμάμαι τις πρώτες περιπτώσεις, θυμάμαι την αίσθηση της αβεβαιότητας που είχα, γιατί η δουλειά μας, η διάγνωση σε ένα παιδί 2,5 ετών χωρίς να έχεις τη βοήθεια ούτε μιας ακτινογραφίας, μιας εργαστηριακής εξέτασης, είναι πάντα μια δύσκολη εμπειρία και θυμάμαι τις ανακοινώσεις στους γονείς σαν ένα πολύ δύσκολο νέο. Ειδικά όταν είσαι άπειρος πάντα έχεις τον φόβο μην έχεις κάνει λάθος, την αβεβαιότητα, τις ενοχές. Αυτό το είχα αρκετά χρόνια και ακόμα πάντα το έχεις γιατί ετοιμάζεσαι να πεις σε κάποιον κάτι σημαντικό χωρίς να έχεις τη βεβαιότητα παρά μόνο τη διαίσθησή σου, τη γνώση σου και την εμπειρία σου. Αυτό πάντα σου δημιουργεί ένα άγχος. Το πρώτο περιστατικό το θυμάμαι, ήταν στη Σαλαμίνα (1997-1998), είχα κάνει μία ανακοίνωση στους γονείς, μεσολαβούσε το Πάσχα, ένιωσα πάρα πολύ άσχημα γιατί το δίλημμά μου ήταν να το πω τώρα ή μετά το Πάσχα, ρωτάγανε πιεστικά τους έκανα την ανακοίνωση. Ξέρετε παλιά μασάγαμε και λίγο τα λόγια μας. Δε λέγαμε αυτισμός, λέγαμε αυτιστικά στοιχεία και μπορεί να είναι και μπορεί να μην είναι, λέγαμε «διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή» και ο κόσμος δε καταλάβαινε τι του λέγαμε και έλεγε «ευτυχώς δεν έχει αυτισμό, έχει κάτι άλλο». Προσπαθούσαμε κι εμείς να δώσουμε την ανακοίνωση με έναν τρόπο πιο προφυλαγμένο και τελικά δε τους λέγαμε τίποτα. Σιγά-σιγά κατανόησα πως είναι καλύτερο να ανακοινώνεις την υπόνοια. Αντιλήψεις και δικές μου και άλλων επιστημόνων που έχουν αλλάξει με το πέρασμα των χρόνων και με την εμπειρία μας.

 

Πριν μερικές μέρες, στις 2 Απριλίου είχαμε την Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού. Ποια η άποψή σας για αυτό; Πιστεύετε πρέπει να την τιμούμε και γιατί;

Γενικά έχω μια δυσκολία με τις παγκόσμιες ημέρες κι είναι λίγο υποκριτικές, με την έννοια ότι θυμόμαστε να κάνουμε μια μέρα ότι δεν κάνουμε τις 364. Αυτή τη στάση έχουμε τη μέρα των ερωτευμένων, τη μέρα της γυναίκας, είναι λίγο υποκριτικές, ουσιαστικά η κοινωνία σαν να θυμάται μια μέρα. Η κοινωνία πρέπει να σταθεί απέναντι στον εαυτό της. Για τον αυτισμό έχει μια άλλη διάσταση κι αυτό με κάνει να έχω μια θετική στάση, έχω μιλήσει σε αρκετές εκδηλώσεις. Αναδεικνύει κάθε χρόνο ένα θέμα, φέτος για παράδειγμα είχε το θέμα «αυτισμός και κοινωνική επιχειρηματικότητα», προσπαθεί δηλαδή όχι γενικώς να μιλήσει για τον αυτισμό, ειδικά κάθε χρόνο να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο για μια πτυχή, όχι της «νόσου» αλλά του αποκλεισμού που βιώνουν αυτοί οι άνθρωποι και που θα μπορούσε να μην υπάρχει. Με αυτή την έννοια το θεωρώ θετικό επειδή αναδεικνύει πλευρές της κοινωνικής αδράνειας.

 

Έχετε κάνει πολλά στο χώρο της ψυχικής υγείας κι όχι μόνο. Ποιο είναι αυτό που έχετε ξεχωρίσει και γιατί;

Η ΕΨ.Υ.ΜΕ! Είναι αυτόματη η απάντηση. Είναι μια διαδρομή που την έχω οραματιστεί στην αρχή με δύο τρείς συνεργάτες και σιγά σιγά μπλέξαμε στα όνειρα μας να δημιουργήσουμε δομές. Όλα αυτά έγιναν με πάρα πολύ δουλειά, με πάρα πολύ όνειρο, με πάρα πολύ κέφι, οπότε είναι και αυτονόητη η απάντηση μου.

 

Τι είναι για εσάς η ΕΨΥΜΕ; Θέλετε να μας πείτε πως πήρατε την απόφαση να δημιουργηθεί;

Πολλά πολλά χρόνια πίσω, στο 1997 τελειώνοντας την ειδικότητα, αυτό που ήξερα ως θεωρία, την κοινωνική ψυχιατρική δηλαδή, να κάνεις υπηρεσίες και Δομές για τους ανθρώπους με δυσκολίες στον τόπο τους, όχι κάπου μακριά, στην άλλη άκρη του κόσμου. Αυτό λοιπόν το μοντέλο που το είχα ως θεωρία στο μυαλό μου το είδα να δουλεύει και είπα θα το κάνω και εγώ στον Πειραιά. Τα υπόλοιπα ήρθαν μόνα τους, ήμουν σε μια επιφυλακή να βρω την ευκαιρία να γίνει, ήξερα τι θέλω. Βρέθηκε η ευκαιρία μέσα από μια κινητή μονάδα της Νομαρχίας, της λαϊκής επιμόρφωσης και ξεκίνησε από την Σαλαμίνα. Εκεί συνάντησα και την κυρία Δυναμίδη και σιγά σιγά στην ομάδα προστέθηκε και η κυρία Σταθοπούλου και σιγά σιγά άρχισε να οργανώνετε και να επαυξάνετε όλο αυτό το σύστημα. Με πολύ δύσκολες συνθήκες, δεν είχε χρήματα, δεν είναι μια κεφαλαιακή εταιρεία να πεις ότι κάνω μια επιχείρηση, δεν είναι μια επιχείρηση η Ε.Ψ.ΥΜΕ, είναι κάτι πολύ παραπάνω, είναι μια συνάντηση ανθρώπων με μεράκι, με όνειρα, που δεν έχουν να βάλουν χρήματα αλλά και να είχαν θα γινόντουσαν ιδιοκτήτες κι αυτό θα άλλαζε εντελώς την σχέση, θα ήταν μια επιχείρηση. Δεν είναι ένα μαγαζί, είναι ένα πράγμα που έχει μέσα μια αντίληψη, ένα όνειρο και έτσι ξεκίνησε, έτσι αναπτύχτηκε, έτσι εξελίχθηκε. 

 

Τι πρέπει να κάνει η κοινωνία μας για τα ΑμεΑ;

 Να τα σέβεται! Με μία λέξη μπορώ να το περιγράψω. Ουσιαστικό σεβασμό του δικαιώματος να απολαμβάνεις τα αυτονόητα δικαιώματα που απολαμβάνουν όλοι: Δικαίωμα στην κατοικία, δικαίωμα στην εργασία, δικαίωμα στην αξιοπρέπεια, δικαίωμα στην ασφάλεια. Μία κοινωνία οφείλει να εξασφαλίσει την αξιοπρέπεια των μελών της. Οι άνθρωποι είναι πάνω από τα κέρδη. Στην κοινωνία που εγώ ονειρεύομαι ο άνθρωπος είναι πάνω από το κέρδος, ο άνθρωπος είναι μία αξία που αξίζει να δαπανήσεις οποιοδήποτε κεφάλαιο για να εξασφαλίσεις την αξιοπρέπεια στη ζωή του. Άρα είτε είναι ανάπηρος, είτε άτομο από άλλη ευπαθή ομάδα, η αξιοπρέπεια και να απολαμβάνει όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι το αυτονόητο για μένα.

 

Γιατί είναι σημαντικό να υπάρχουν σπίτια για να μένουν παιδιά με αναπηρία όταν μεγαλώσουν οι γονείς τους και πως είναι η κατάσταση στην Ελλάδα;

Είναι σημαντικό ο άνθρωπος να έχει καλυμμένες τις βασικές ανάγκες του όπως είναι η κατοικία. Άρα είναι σημαντικό να υπάρχει στέγη για όλους. Δεν υπάρχουν ζητήματα στέγης μόνο για τα άτομα με αναπηρία, θα έχετε κάνει μια βόλτα στο λιμάνι, ίσως θα έχετε δει πόσοι άστεγοι μένουν στο λιμάνι. Άρα το στέκι για όλους δεν είναι μόνο για τα άτομα με αναπηρία, έχει να κάνει με το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να χει σπίτι για να μείνει. Τώρα για τον δικό μας τομέα, για τον αυτισμό, θα ξέρετε πως ξεκινήσαμε πρόσφατα ένα οικοτροφείο στον Πειραιά (οικοτροφείο Όστρια) Είναι η τελευταία προσθήκη σε όλες τις υπηρεσίες που έχουμε κάνει μέχρι τώρα. Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να φωτίζεται αυτό το κομμάτι της κατοικίας που μέχρι πριν μερικά χρόνια δεν το συζητούσε κανείς. Το οικοτροφείο που κάναμε, σιγά σιγά μαθαίνουμε το χώρο, μαθαίνουμε τις δυσκολίες, μαθαίνουμε τους τρόπους ώστε να αναπτύξουμε κι αλλά πράγματα όπως τα προστατευμένα διαμερίσματα. Η διαφορά του οικοτροφείου με τα προστατευμένα διαμερίσματα είναι ότι το οικοτροφείο χρειάζεται 24ωρη παρουσία νοσηλευτών, φροντιστών για ανθρώπους με σοβαρές δυσκολίες, εννοώ ένα προστατευμένο διαμέρισμα χρειάζεται πολύ λιγότερα πράγματα. Άρα από δω και πέρα μια σημαντική μας εστίαση θα είναι η κατοικία.

 

Πως βιώνει ένας ψυχίατρος την καραντίνα; Επηρεάζει την ψυχική του υγεία; Επίσης ποιες οι συνέπειες της καραντίνας στα άτομα με αυτισμό;

Ένας ψυχίατρος που βιώνει την καραντίνα όπως όλος υπόλοιπος πληθυσμός. Άγχος, αγωνία, αβεβαιότητα, ανασφάλεια, ελπίδα, θυμό, απελπισία, ανάγκη για να αναζητήσεις βοήθεια από τον διπλανό σου, ευτυχία αν έχεις διπλανό που μπορεί να σε συντροφεύσει και να σε στηρίξει, μοναξιά και παραπάνω άγχος αν δεν έχεις. Ένας ψυχίατρος αυτόν τον καιρό έχει να διαχειριστεί και πολύ δυσκολεμένο κόσμο. Έτσι και αλλιώς όλοι οι υγειονομικοί είναι στην πρώτη γραμμή αυτό το καιρό, οι νοσηλευτές, υγειονομικοί γιατροί, οι εντατικόλογοι. Και οι ψυχίατροι είναι υγειονομικοί, είναι στην πρώτη γραμμή αντιμετωπίζοντας όχι της συνέπειες της σωματικής αρρώστιας αλλά της ψυχικής πίεσης. Αυτό το καιρό ως ψυχίατρος παιδιών και εφήβων αντιμετωπίζω ιδιαίτερα δύσκολες περιπτώσεις, περιπτώσεις που πριν 15 χρόνια δεν μπορούσες να φανταστείς πως θα συμβούν. Μιλάω για ανθρωποκτονίες, μιλάω για πολύ βίαιες συμπεριφορές. Όλα αυτά, κατά την γνώμη μου, είναι αποτέλεσμα αυτής της ψυχικής πίεσης που οι άνθρωποι νιώθουν την περίοδο της κρίσης και σκάνε. Και σκάνε οι ποιο  ευάλωτοι, οι έφηβοι, οι άνθρωποι που δεν έχουν υποστηρικτικά συστήματα γύρω τους, όπως άνθρωποι που οι γονείς τους δυσκολεύονται συναισθηματικά και οικονομικά, οι έφηβοι γιατί δεν έχουν ούτε την διέξοδο του σχολείου, τα παιδιά το ίδιο. Το ίδιο ισχύει και για τους ανθρώπους με αυτισμό ότι ξαφνικά καλούνται να βγουν από τα πράγματα που τους ισορροπούσαν όπως το σχολείο τους, οι ομάδες τους, να κλειστούν σε ένα σπίτι, να έχουν τα δικά τους άγχη, πιθανόν και λόγο ηλικίας να μην μπορούν να απαλύνουν τα άγχη τους διαβάζοντας. Όλα αυτά είναι πολύ δύσκολα συναισθήματα. Πολλοί γονείς παιδιών και εφήβων με αυτισμό δυσκολεύτηκαν πάρα πολύ γιατί είναι μια δύσκολη περίοδος που νομίζω πως δεν θα ξεμπλέξουμε ακόμα και όταν φύγει ο κορονοϊός. Οι ψυχικές συνέπειες θα είναι αρκετά χρόνια μπροστά μας. Ένα παράδειγμα: τα παιδιά που πάνε φέτος Β’ δημοτικού, του χρόνου θα πάνε στη Γ’, δεν έχουν πάει σχολείο ουσιαστικά. Πώς θα μάθουν γράμματα αυτά τα παιδιά; Πως θα μάθουν να είναι σε μια ομάδα αυτά τα παιδιά; Δύο χρόνια είναι σπίτι τους μπροστά σε μια τηλεόραση. Αυτές είναι συνέπειες οι οποίες έρχονται.                      

 

                    

Πως κρίνετε τους χειρισμούς της κυβέρνησης στην πανδημία; Τι θα έπρεπε και τι δεν έπρεπε να κάνει;

Τραγική! Τι θα έπρεπε να κάνει; Τα αυτονόητα όταν ήρθε το πρώτο κύμα η Ελλάδα ήταν τυχερή ή μάλλον δεν ήταν τυχερή, το πρώτο κύμα χτύπησε την κεντρική Ευρώπη για έναν και μονό λόγο, την Ιταλία ας πούμε γιατί έχει από τα μεγαλύτερα αεροδρόμια του κόσμου, είναι ένα μέρος που το επισκέπτονται εκατομμύρια άνθρωποι στα αεροδρόμια. Άρα ήταν προφανές ότι το πρώτο κύμα θα ερχόταν στην Ευρώπη κι όχι στην Ελλάδα. Η Ιταλία έχει πολύ μεγάλες βιομηχανίες που χιλιάδες άνθρωποι παίρνουν κάθε πρωί το μετρό για να πάνε στην δουλεία τους. Άρα είναι προφανές ότι το κέντρο θα ήταν σε αυτό που λεμέ μητροπόλεις του καπιταλισμού δηλαδή σε περιοχές που με παρά πολύ κίνηση, παρά πολύ κόσμο και παρά πολλά εργοστάσια. Η Ελλάδα δεν έχει κάτι τέτοιο ευτυχώς. Τον Μάρτιο του 2020 κάναμε το πρώτο lockdown με 30 – 35 κρούσματα και 5 θανάτους. Μας έδωσε ο Θεός της Ελλάδας μια ευκαιρία να προετοιμαστούμε για το δεύτερο κύμα που θα ερχόταν. Τι σημαίνει αυτή η προετοιμασία; Πρόσληψης στο ΕΣΥ , δηλαδή να είναι έτοιμο το Εθνικό Σύστημα Υγείας να μην καταρρεύσει. Δεύτερον λύση του προβλήματος με τις συγκοινωνίες, ξέρουμε ότι ο κορονοιός  μεταδίδεται σε κλειστούς χώρους όχι τόσο έξω, άρα ο ορισμός του κλειστού χώρου είναι οι κλειστοί χώροι όπως τα λεωφορεία και τα μετρό οπού υπάρχει συνωστισμός. Τρίτον σχολεία, τέταρτον χώροι που υπάρχει μεγάλος αριθμός εργαζομένων. Έπρεπε να γίνουν 4-5 πράγματα. Δεν έγινε τίποτα από όλα αυτά. Ήρθε το δεύτερο κύμα και σάρωσε. Το κεντρικό νόημα είναι ότι αυτή η κυβέρνηση δεν θέλει να ενισχύσει σημαντικούς θεσμούς του κράτους για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την πανδημία.                 

 

Ποια η γνώμη σας για την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα;

Νομίζω πως αυτή την περίοδο οι κεντρικές επιλογές του κόμματος που κυβερνά είναι λιγότερο κράτος και τα ωθούν στα ιδιωτικά συμφέροντα. Αυτό φαίνεται από πολλά πράγματα. Θα έλεγα πως είναι αυτό που στη ζωή μου έχω μάθει να είμαι απέναντι, «τα χρήματα πάνω από τον άνθρωπο», που είναι στον αντίποδα της δικής μου αντίληψης δηλαδή «ο άνθρωπος πάνω από το χρήμα». Είμαστε σε μία φάση που το ΕΣΥ δεν διοργανώνεται διότι οι σκέψεις της κυβέρνησης είναι να πάει σε ιδιώτες, οι συγκοινωνίες δεν ενισχύονται διότι οι σκέψεις της κυβέρνησης μόλις τελειώσει η πανδημία είναι να τα δώσει στους ιδιώτες άρα είναι μία επιλογή που λέει πως τα πάντα θα ιδιωτικοποιηθούν κι αυτή η επιλογή έχει τραγικές συνέπειες στον καιρό της πανδημίας. Δεν ενισχύεται το κράτος ακριβώς γιατί το σχέδιο είναι να αρχίσει να απομειώνεται.

 

Ομάδα Δημοσιογραφίας Ε.ΨΥ.ΜΕ

Επικοινωνία: psihiomadas@gmail.com

info@epsyme.gr

 

Υπεύθυνος Ομάδας Δημοσιογραφίας Ε.ΨΥ.ΜΕ – Επιμέλεια συνέντευξης:

Χαράλαμπος Δεπάστας

Κοινωνικός Λειτουργός

MSc Επαγγελματικής και Περιβαλλοντικής Υγείας

Διαχείρισης και Οικονομικής Αποτίμησης

Επικοινωνία: charalamposdepastas@gmail.com

ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ

Χρησιμοποιώντας τη φόρμα αποδέχεστε την αποθήκευση και επεξεργασία των δεδομένων που πληκτρολογείτε.
Πολιτική Απορρήτου & Cookies    Όροι Χρήσης